Bu rehberde neler var?
Mülakata nasıl hazırlanılır?
Mülakata hazırlanmak için önce ilanı ve şirketi incelemeli, CV'ndeki her maddeyi anlatabilecek hâle gelmeli, STAR tekniğiyle örnekler hazırlamalı ve cevaplarını sesli prova etmelisin. Aşağıdaki altı adıma mülakattan birkaç gün önce başlarsan, son gün yalnızca kısa bir tekrar yapman yeterli olur.
- 1
İlanı ve şirketi incele
İlandaki görevleri ve aranan becerileri işaretle. Şirketin sitesine, son haberlerine ve LinkedIn sayfasına göz at; ürünlerini ya da hizmetlerini bir kullanıcı gözüyle tanı.
- 2
CV'ndeki her maddeyi anlatabilecek hâle gel
Mülakatçı CV'ndeki her satırı sorabilir. Her proje, kulüp görevi ve sertifika için ne yaptığını, nasıl yaptığını ve ne öğrendiğini iki üç cümleyle anlatmaya hazır ol. CV'n henüz hazır değilse CV hazırlama rehberiyle başla.
- 3
STAR tekniğiyle 4–5 örnek hazırla
Takım çalışması, anlaşmazlık, baskı altında çalışma ve başarısızlık gibi davranışsal sorular için Durum, Görev, Eylem ve Sonuç adımlarını içeren kısa örnekler yaz. Aynı örneği farklı sorularda da kullanabilirsin. Anlatacak somut bir çalışman yoksa Üretken Akademi programlarındaki hackathon ve bootcamp projeleri iyi bir başlangıç noktası olur.
- 4
Cevaplarını sesli prova et
Cevapları yalnızca aklından geçirmek yetmez. Telefonunla kendini kaydet ya da bir arkadaşından mülakatçı rolüne girmesini iste; uzun ve dağınık kısımları kısalt. Rehberdeki sesli prova kartıyla rastgele soru çekerek pratik yapabilirsin.
- 5
Soracağın soruları hazırla
Mülakatın sonunda sormak için en az iki soru belirle. Pozisyonun günlük işleyişi, ekip yapısı ve süreçteki sonraki adım iyi başlangıç noktalarıdır.
- 6
Online ise teknik kurulumu önceden dene
Görüşme bağlantısını önceden aç; kameranı, mikrofonunu ve internetini en az bir gün önce test et. Ayrıntılı kontrol listesi online mülakat ipuçları bölümünde.
Mülakat türünü önceden öğren
Davet e-postasında görüşmenin kiminle yapılacağı, ne kadar süreceği ya da nasıl yapılacağı (online ya da yüz yüze) yazmıyorsa sormak normaldir. İnsan kaynakları ön görüşmesi, yetkinlik bazlı mülakat, teknik mülakat ve vaka çalışması farklı hazırlık gerektirir.
STAR tekniği nedir?
STAR tekniği, davranışsal mülakat sorularına geçmişten somut bir örnekle cevap vermeni sağlayan dört adımlı bir anlatım yöntemidir: Durum (Situation), Görev (Task), Eylem (Action) ve Sonuç (Result).
“Bana … olduğu bir anı anlatır mısın?” diye başlayan sorularda mülakatçı, gelecekte nasıl davranacağını geçmişteki davranışlarından anlamaya çalışır. Bu tür sorulara yetkinlik bazlı ya da davranışsal mülakat soruları denir. STAR, cevabını dağılmadan, kısa ve kanıtlı biçimde kurmana yardımcı olur.
Durum (Situation)
Olay ne zaman, nerede ve hangi koşullarda geçti? Bağlamı bir iki cümleyle ver.
Görev (Task)
Senin sorumluluğun ya da çözmen gereken sorun neydi? Hedefi netleştir.
Eylem (Action)
Sen tam olarak ne yaptın? Cevabın en uzun kısmı burası olmalı.
Sonuç (Result)
Ne değişti, ne öğrendin? Sonucu mümkünse somut bir ayrıntıyla anlat.
STAR tekniğiyle örnek cevap
Durum: İşletme bölümünde üçüncü sınıftayken üniversitemin girişimcilik kulübünde etkinlik sorumlusuydum. Dönemin ilk söyleşisine kayıt yaptıran öğrenci sayısı, salonun kapasitesinin çok altında kalmıştı.
Görev: Üç hafta sonraki ikinci söyleşide katılımı artırmak benim sorumluluğumdaydı.
Eylem: Önce ilk söyleşiye kayıt olmayan kulüp üyelerine kısa bir anket gönderdim. Cevaplardan saatin ders programlarıyla çakıştığını ve duyurunun geç yapıldığını gördüm. Söyleşiyi öğle arasına aldım, duyuruyu iki hafta önceden başlattım ve her bölümün öğrenci temsilcisinden kendi sınıf grubunda paylaşım yapmasını istedim. Kayıt olanlara etkinlikten bir gün önce hatırlatma e-postası gönderdim.
Sonuç: İkinci söyleşide salon doldu ve konuşmacıya soru sırası oluştu. Bir sorunu çözmeden önce nedenini veriyle anlamanın ne kadar işe yaradığını öğrendim; kulüp sonraki etkinliklerde de aynı anket yöntemini kullandı.
STAR cevabını kısa tut
Durum ve Görev adımlarını birkaç cümlede geç, zamanının çoğunu Eylem adımına ayır. Eylemi anlatırken “biz” yerine “ben” de; mülakatçı senin katkını duymak ister. Sonucu mümkünse sayı, süre ya da somut bir değişiklikle anlat ve ne öğrendiğinle bitir.
STAR örneklerin gerçek bir görevden gelsin
Online staj modüllerinde şirketlerin gerçek senaryolarıyla çalış; departman görevlerin ve bitirme projen, mülakatta anlatacağın somut örneklere dönüşsün.
En sık sorulan 20 mülakat sorusu ve örnek cevaplar
En sık sorulan mülakat soruları; “Kendinden bahseder misin?”, “Neden bu şirket?”, “Güçlü ve zayıf yönlerin neler?” ve “Neden seni seçmeliyiz?” gibi kendini tanıtma, motivasyon, yetkinlik ve beklenti sorularıdır. Aşağıda bu 20 soruyu dört grupta topladık. Her sorunun altında mülakatçının neyi ölçtüğünü, gerçekçi bir öğrenci profiliyle yazılmış örnek bir cevabı ve kısa bir ipucunu bulacaksın.
Örnek cevapları ezberleme; yapıyı kendi deneyimlerinle doldur. Bazı cevaplarda online staj modüllerinde tamamlanan görevlerin mülakatta nasıl anlatılabileceğini de gösterdik.
Kendini tanıtma ve motivasyon soruları
Görüşmenin ilk dakikalarında gelen bu sorular, kim olduğunu ve bu başvuruyu neden yaptığını anlamaya yöneliktir.
1. Kendinden bahseder misin?
Bu soruyla ne ölçülüyor? Kendini kısa, düzenli ve başvurduğun pozisyonla bağlantılı biçimde anlatabilmen.
Endüstri mühendisliği son sınıf öğrencisiyim. Okulda en çok süreç iyileştirme ve veri analizi derslerini sevdim. Geçen dönem gönüllü olduğum bir dernekte etkinlik kayıtlarını düzenledim; dağınık tabloları tek bir listede toplayarak ekibin takip işini kolaylaştırdım. Şu sıralar Excel'de raporlama becerilerimi geliştiriyorum. Bu deneyimleri gerçek süreçler üzerinde kullanmak istediğim için ilanınızdaki raporlama ve süreç takibi görevleri bana çok uygun geliyor.
İpucuCevabı şimdi, geçmiş ve gelecek sırasıyla kur; CV'ni baştan sona okumak yerine pozisyonla ilgili iki üç noktayı seç.
2. Neden bu şirkette çalışmak istiyorsun?
Bu soruyla ne ölçülüyor? Şirketi gerçekten araştırıp araştırmadığın ve başvurunun bilinçli bir tercih olup olmadığı.
Başvurmadan önce sitenizi, son haberlerinizi ve LinkedIn sayfanızdaki ekip paylaşımlarını inceledim. Müşteri deneyimini dijital kanallara taşımak için yaptığınız çalışmalar özellikle dikkatimi çekti; çünkü benim de en çok ilgilendiğim konu kullanıcıyı anlayıp ona göre çözüm üretmek. Çalışanlarınızın paylaşımlarında yeni başlayanların projelerde erken sorumluluk aldığını görmek de benim için önemliydi. Hem öğrenebileceğim hem de gerçek bir işe katkı sunabileceğim bir ortam arıyorum.
İpucuŞirketin sitesinden ya da haberlerinden bulduğun somut bir ayrıntıyı cevabına ekle; her şirkete uyan genel övgülerden kaçın.
3. Neden bu pozisyona başvurdun?
Bu soruyla ne ölçülüyor? Pozisyonun gerçekte ne iş yaptığını anlayıp anlamadığın ve becerilerini ilandaki görevlerle eşleştirebilmen.
İlandaki üç görev bana özellikle uygun geldi: sosyal medya içeriklerinin takibi, kampanya sonuçlarının raporlanması ve hedef kitle araştırması. Halkla ilişkiler bölümünde okuyorum ve bir yıldır üniversitemizdeki bir öğrenci kulübünün hesaplarını yönetiyorum. Paylaşımları planlarken hangi içeriğin daha çok etkileşim aldığını düzenli olarak takip ediyorum. Bu alışkanlığı daha büyük bir markada ve deneyimli bir ekiple uygulamak istiyorum. Dijital pazarlamada uzmanlaşmayı hedeflediğim için bu rol doğru bir başlangıç.
İpucuİlandan iki üç görev seç ve her birine kendi deneyiminden bir karşılık bul.
4. Bizim hakkımızda ne biliyorsun?
Bu soruyla ne ölçülüyor? Görüşmeye ne kadar hazırlıklı geldiğin ve şirkete duyduğun ilginin gerçek olup olmadığı.
Sitenizden ve basın bültenlerinizden okuduğum kadarıyla lojistik alanında hem bireysel hem kurumsal müşterilere hizmet veriyorsunuz ve son dönemde gönderi takip sistemlerinizi yeniliyorsunuz. Mobil uygulamanızla ilgili kullanıcı yorumlarını da inceledim; en çok öne çıkan konunun teslimat süresine dair bilgilendirme olduğunu fark ettim. Bu da başvurduğum operasyon pozisyonunun müşteri memnuniyetinde ne kadar önemli bir rol üstlendiğini gösteriyor. Ekibin şu an bu konuda hangi hedeflere odaklandığını da merak ediyorum.
İpucuEzberlenmiş bilgileri sıralamak yerine bir gözlemini paylaş ve onu başvurduğun pozisyona bağla.
5. Güçlü yönlerin neler?
Bu soruyla ne ölçülüyor? Kendini doğru tanıyıp tanımadığın ve güçlü yönlerini somut örneklerle destekleyebilmen.
En güçlü yönüm planlı çalışmam. Dönem başında tüm teslim tarihlerimi tek bir takvimde topluyor ve büyük işleri haftalık parçalara bölüyorum. Bu sayede geçen dönem dört dersin projesini ve kulübümüzün kariyer etkinliğini zamanında tamamladım. İkinci güçlü yönüm iletişim. Grup projelerinde kimin ne üzerinde çalıştığını kısa notlarla paylaşıyorum; böylece aynı işi iki kişinin yapması gibi karışıklıklar yaşanmıyor. İlanınızdaki proje takibi görevinde bu iki özelliğimin işe yarayacağını düşünüyorum.
İpucuSıfat listesi yerine en fazla iki güçlü yön seç ve her birini kısa bir örnekle kanıtla.
6. Zayıf yönün nedir?
Bu soruyla ne ölçülüyor? Öz farkındalığın ve zayıf yönünü geliştirmek için somut adım atıp atmadığın.
Kalabalık bir grubun önünde konuşurken heyecanlanıyor ve sunumlarda fazla hızlı konuşuyordum. Bunu fark edince üniversitenin münazara kulübüne katıldım ve her sunumdan önce kendimi kaydedip dinlemeye başladım. İlk dakikalarda hâlâ biraz heyecanlanıyorum, ama artık notlarımı daha sade hazırlıyor ve konuşma hızımı kontrol edebiliyorum. Son dönem projemizin sunumunu ekip adına ben yaptım. İş hayatında da toplantılarda söz almaktan kaçınmayarak bu alanda gelişmeye devam etmek istiyorum.
İpucu“Mükemmeliyetçiyim” gibi kalıp cevaplar yerine gerçek bir zayıf yönü ve onu geliştirmek için attığın adımı anlat.
Yetkinlik ve davranışsal sorular
Bu soruların hepsi geçmişten somut bir örnek ister. Cevaplarken STAR tekniğini kullan: önce durumu ve görevini kısaca anlat, sonra ne yaptığını ve sonucu açıkla.
7. Takım çalışmasına bir örnek verir misin?
Bu soruyla ne ölçülüyor? Ekip içinde nasıl rol aldığın, iş birliği yapabilmen ve sorumluluk üstlenme biçimin.
Pazarlama dersinde dört kişilik bir ekiple yerel bir kafe için tanıtım planı hazırladık. Proje başlarken herkes aynı bölüme odaklanıyordu ve diğer kısımlar boş kalıyordu. Görevleri listeleyip her birine bir sorumlu ve teslim tarihi yazdığımız ortak bir tablo önerdim; müşteri anketini de ben üstlendim. Haftada bir kısa toplantıyla ilerlemeyi kontrol ettik. Planı zamanında teslim ettik ve hocamız, anket bulgularını plana bağlama şeklimizi özellikle olumlu değerlendirdi.
İpucuEkibi anlatırken “biz” de, ama kendi katkını “ben” diyerek net biçimde söyle.
8. Bir anlaşmazlığı nasıl çözdün?
Bu soruyla ne ölçülüyor? Farklı görüşleri yönetebilmen, sakin kalman ve çözüm odaklı düşünme biçimin.
Bitirme projemizde bir ekip arkadaşımla veri toplama yöntemi konusunda anlaşamadık: O yüz yüze görüşme yapmak, ben çevrim içi anket kullanmak istiyordum. Tartışma uzayınca iki yöntemin de güçlü ve zayıf yanlarını birlikte yazmayı önerdim. Görüşmelerin daha derin bilgi verdiğini, anketin ise daha çok kişiye ulaştığını gördük. Sonunda iki yöntemi birleştirdik: Önce anket yaptık, ardından seçtiğimiz birkaç katılımcıyla görüştük. Proje daha güçlü oldu; ben de bir fikri savunmadan önce karşı tarafın gerekçesini sormayı öğrendim.
İpucuKarşı tarafı suçlayan bir dil kullanma; odağı çözüme ve bu süreçte öğrendiğine ver.
9. Baskı altında çalıştığın bir anı anlatır mısın?
Bu soruyla ne ölçülüyor? Stres altında önceliklendirme yapabilmen ve işi kontrol altında tutabilmen.
Final haftasında iki sınavım vardı ve aynı hafta kulübümüzün kariyer etkinliği yapılacaktı. Etkinlikten iki gün önce konuşmacılardan biri katılamayacağını bildirdi. Önce yapılması gerekenleri aciliyetine göre sıraladım. Yedek konuşmacıyla iletişimi ve duyuru güncellemesini bir ekip arkadaşıma devrettim, kendi ders çalışma saatlerimi de takvime sabitledim. Etkinlik planlanan günde yapıldı ve iki sınavıma da hazırlanabildim. O günden sonra büyük işlerde her zaman bir yedek plan hazırlıyorum.
İpucuNe kadar stres yaşadığından çok, işi nasıl yönettiğini ve hangi önceliği neden seçtiğini anlat.
10. Başarısız olduğun bir deneyimi anlatır mısın?
Bu soruyla ne ölçülüyor? Hatanı kabul edebilmen ve yaşadığın deneyimden ders çıkarıp çıkarmadığın.
İkinci sınıfta bir yazılım projesinde görev dağılımını ben üstlendim ve takvimi fazla iyimser planladım. Test aşamasına yeterli zaman bırakmadığım için uygulamayı teslim tarihinde hatalarla sunduk ve beklediğimizden düşük bir not aldık. Sonrasında ekiple neyin yanlış gittiğini konuştuk ve asıl sorunun süre tahmini olduğunu gördük. Bir sonraki projede her görevin süresine pay ekledim ve son haftayı yalnızca teste ayırdım. O projeyi sorunsuz teslim ettik. Artık plan yaparken riskli adımları en başta belirliyorum.
İpucuBaşarısızlığı küçümseme ya da başkasına yükleme; cevabın ağırlığı çıkardığın derste olsun.
11. Olumsuz bir geri bildirim aldığında ne yaptın?
Bu soruyla ne ölçülüyor? Eleştiriye ne kadar açık olduğun ve geri bildirimi gelişime dönüştürebilmen.
Bir dersin ara raporunda hocam, analizimin güçlü olduğunu ama raporun uzun ve dağınık olduğunu söyledi. İlk anda biraz bozuldum; sonra notlarını tek tek okuyup tekrar eden bölümleri işaretledim. Hocamdan iyi yazılmış bir rapor örneği istedim. Final raporuna bir sayfalık özetle başladım ve her bölümü tek bir soruya yanıt verecek şekilde yeniden kurdum. Sonuç çok daha kısa ve anlaşılır oldu. O günden beri önemli bir metni teslim etmeden önce bir arkadaşıma okutuyorum.
İpucuSavunmaya geçmediğini ve geri bildirimden sonra somut olarak neyi değiştirdiğini göster.
12. Kendini nasıl geliştiriyorsun?
Bu soruyla ne ölçülüyor? Öğrenme alışkanlığın, merakın ve kendi gelişimini sahiplenip sahiplenmediğin.
Her dönem kendime okul dışında bir öğrenme hedefi koyuyorum. Bu yıl yapay zekanın temellerini öğrenmek istedim ve Üretken Akademi'de NVIDIA ile hazırlanan Yapay Zekaya Giriş online staj modülünü tamamladım. Dört hafta boyunca yapay zekanın temel kavramlarını ve GPU'ların yapay zeka modellerindeki rolünü öğrendim, departman görevlerini ve bitirme projesini teslim ettim. Bunun dışında alanımdaki bültenleri takip ediyor, öğrendiğim bir konuyu kısa bir notla LinkedIn'de paylaşıyorum. Paylaşmak, konuyu gerçekten anlayıp anlamadığımı görmemi sağlıyor.
İpucuGenel ifadeler yerine son dönemde öğrendiğin somut bir konuyu ve onu nasıl öğrendiğini anlat.
“Deneyimin var mı?” sorusuna hazır ol
10+ online staj modülünden alanına uygun olanı seç, esnek zamanlı olarak tamamla ve şirket onaylı sertifikanı CV'ne ekle.
Staj ve yeni mezunlara özel sorular
Deneyimin sınırlı olduğunda mülakatçılar potansiyeline, öğrenme hızına ve planlama becerine odaklanır.
Bu gruptaki sorulara en ikna edici cevap, üzerinde gerçekten çalıştığın bir işten gelir. Böyle bir çalışman yoksa İş'te Yapay Zeka'nın ideathonları ya da GameUP Türkiye'nin uygulamalı bootcamp'i bu boşluğu doldurabilir; ikisinin koşullarını programlar bölümünde bulabilirsin.
13. Deneyimin yokken bu işi nasıl yapacaksın?
Bu soruyla ne ölçülüyor? Deneyim eksikliğini gerçekçi biçimde ele alman ve aktarılabilir becerilerini gösterebilmen.
Tam zamanlı bir iş deneyimim yok, ama bu pozisyonda istenen işlerin benzerlerini farklı ortamlarda yaptım. Üretken Akademi'de Türk Hava Yolları ile hazırlanan Online Kanal Geliştirme online staj modülünü tamamladım. Z Kuşağı Pazarlaması bölümünde bu kuşağın dijital platformlardaki içerik alışkanlıklarını inceledim, Persona Oluşturma modülünde hedef kitle için persona hazırlamayı öğrendim ve görevimde bir persona kurguladım. Kulübümüzün sosyal medya hesabını yönetirken içerik planlamayı öğrendim. Eksik olduğum konular elbette olacak; ilk haftalarda ekibin kullandığı araçları ve süreçleri öğrenmeye odaklanmayı planlıyorum.
İpucuDeneyimsizliğin için özür dileme; ders projesi, gönüllülük ve online staj modülü gibi kanıtlarını sırala.
14. En çok hangi proje ya da dersten öğrendin?
Bu soruyla ne ölçülüyor? Öğrendiklerini işe nasıl aktarabildiğin ve bir işin arkasındaki düşünme biçimin.
En çok, Üretken Akademi'de tamamladığım LemonRocks Veri Analizi online staj modülünden öğrendim. Derslerde genellikle hazır ve temiz verilerle çalışıyordum; modülde ise veri toplama, temizleme ve yorumlama adımlarını baştan sona takip ettim. Excel'de pivot tablolar ve grafiklerle karmaşık verileri anlaşılır bir rapora dönüştürmeyi orada pekiştirdim. Bana en çok kattığı şey, analize başlamadan önce “Bu veriyle hangi soruyu yanıtlamak istiyorum?” diye sormak oldu. Bu alışkanlığı şimdi ders projelerimde de kullanıyorum.
İpucuProjenin ne olduğundan çok, sana kazandırdığı beceriyi ve bu becerinin pozisyondaki karşılığını anlat.
15. Derslerinle bu işi nasıl dengeleyeceksin?
Bu soruyla ne ölçülüyor? Zaman yönetimin ve verdiğin sözü gerçekçi biçimde planlayıp planlamadığın.
Bu dönem derslerim haftanın üç gününde toplanıyor, kalan iki günüm tamamen boş. Yarı zamanlı staj için bu iki günü ayırabilirim. Bu planlamayı daha önce de denedim: Geçen dönem derslerime devam ederken Magfi ile hazırlanan Topluluk Yönetimi online staj modülünü esnek zamanlı olarak tamamladım. Her pazar haftanın görevlerini takvime yazdım ve sınav haftalarını önceden işaretledim. Sınav dönemlerinde çalışma günlerimi değiştirmem gerekirse bunu ekibe en az iki hafta önceden bildiririm.
İpucuUygun olduğun gün ve saatleri net söyle; sürdüremeyeceğin bir tempoya söz verme.
16. 5 yıl sonra kendini nerede görüyorsun?
Bu soruyla ne ölçülüyor? Kariyer hedeflerinin pozisyonla uyumlu olup olmadığı ve uzun vadeli motivasyonun.
Beş yıl sonra veri analizi alanında kendi projelerini yönetebilen, işin hem teknik hem de iş tarafını anlayan biri olmak istiyorum. İlk yıllarda raporlama ve analiz araçlarında sağlam bir temel kurmayı, sonra bir ürün ya da operasyon ekibinde kararlara veriyle katkı sunmayı hedefliyorum. Bu pozisyon, o yolun ilk adımı için bana doğru bir ortam sunuyor. Unvandan çok, sorumluluk alabildiğim ve sürekli öğrenebildiğim bir yerde olmayı önemsiyorum.
İpucuSomut ama esnek bir hedef söyle; pozisyonu kısa bir durak gibi gösteren cevaplardan kaçın.
Beklenti ve kapanış soruları
Görüşmenin sonuna doğru gelen bu sorular, beklentilerinin uyumunu ve seni diğer adaylardan ayıran noktayı netleştirir.
17. Ücret beklentin nedir?
Bu soruyla ne ölçülüyor? Piyasayı araştırıp araştırmadığın ve beklentini gerçekçi, net bir dille ifade edebilmen.
Başvurmadan önce benzer pozisyonların ilanlarını ve kariyer sitelerinde paylaşılan maaş aralıklarını inceledim. Yeni mezun olduğum ve bu alandaki ilk tam zamanlı işime başvurduğum için beklentimi araştırdığım aralığın orta bandında tutuyorum ve görüşmede bu aralığı net olarak paylaşabilirim. Benim için maaş kadar eğitim imkânları, ekipten öğrenebileceklerim ve yan haklar da önemli. Teklifi bir bütün olarak değerlendirmeye açığım; sizin bu pozisyon için öngördüğünüz aralığı da öğrenmek isterim. Staj başvurusunda ise önceliğim öğrenme fırsatı; şirketin stajyerler için uyguladığı düzeni öğrenip ona göre esnek davranabilirim.
İpucuGörüşmeden önce benzer ilanlardan kendine bir aralık çıkar ve bu aralığı net söyle; staj mülakatındaysan öğrenme fırsatını öne çıkar ve esnek olduğunu belirt.
18. Ne zaman başlayabilirsin?
Bu soruyla ne ölçülüyor? Uygunluk tarihlerinin netliği ve süreci planlama becerin.
Dönem sonu sınavlarım bittikten sonraki hafta başlayabilirim. Yaz boyunca tam zamanlı çalışabilirim; derslerim başladığında ise haftada iki güne geçmem gerekir. Okulumun staj komisyonu, staj başlamadan önce staj kabul formunun şirket tarafından imzalanmasını istiyor. Süreç ilerlerse formu hemen iletebilirim, böylece sizin tarafınızda da gecikme olmaz. Ekibin farklı bir başlangıç planı varsa ona göre de düzenleme yapabilirim.
İpucuTarihlerini önceden netleştir; zorunlu staj yapıyorsan okulunun istediği belgeleri yanında bulundur.
19. Neden seni seçmeliyiz?
Bu soruyla ne ölçülüyor? Pozisyonun ihtiyacını anlayıp kendi değerini kısa ve ikna edici biçimde özetleyebilmen.
İlanınızda üç ihtiyaç öne çıkıyor: veriyle rapor hazırlayabilen, ekiple uyumlu çalışan ve hızlı öğrenen biri. Excel'de pivot tablolar ve grafiklerle rapor hazırlamayı hem derslerimde hem de tamamladığım bir online staj modülünde uyguladım. Grup projelerinde görev takibini genellikle ben üstleniyorum. Yeni bir aracı öğrenmem gerektiğinde kendi başıma deneyerek kısa sürede ilerliyorum. Deneyimim henüz sınırlı olabilir, ama bu üç alanda somut örneklerim var ve ekibinize ilk haftalardan katkı sunmaya hazırım.
İpucuCevabını ilandaki ihtiyaçlarla eşleştir ve görüşmede anlattığın örneklere kısaca geri dön.
20. Bize sormak istediğin bir soru var mı?
Bu soruyla ne ölçülüyor? Pozisyona duyduğun ilgi, merakın ve görüşmeye ne kadar hazırlıklı geldiğin.
Evet, birkaç sorum var. Birincisi, ekibin şu anda en çok odaklandığı proje hangisi ve bu pozisyon o projeye nasıl katkı sunuyor? Böylece ilk haftalarda önceliklerimi doğru belirleyebilirim. İkincisi, yeni başlayanların gelişimini takip etmek için düzenli birebir görüşmeler ya da bir mentorluk yapısı var mı? Yeni başlayan biri olarak geri bildirim alabilmek benim için çok önemli. Son olarak, süreçteki bir sonraki adımı öğrenebilir miyim?
İpucu“Hayır, yok” deme; en az iki soru hazırla. Rehberin sonunda beş soru önerisi daha bulabilirsin.
Sesli prova kartı
Rastgele bir soru çek, süreyi başlat ve cevabını yüksek sesle ver. Hedefin, iki dakikayı aşmadan somut bir örnekle cevap vermek.
Soru 1 / 20
Kendinden bahseder misin?
Ne ölçülüyor? Kendini kısa, düzenli ve başvurduğun pozisyonla bağlantılı biçimde anlatabilmen.
Takıldığın yerde bu sorunun örnek cevabına göz at.
Üretken Akademi programlarında uygulamalı deneyim kazan
İki program da uygulamayla ilerliyor: İş'te Yapay Zeka'da hackathon ve ideathonlar, GameUP Türkiye'de uygulamalı bootcamp ve hackathon var. Burada ürettiğin işi mülakatta STAR yapısıyla anlatabilirsin. Koşullarına bak, sana uygun olana başvur; başvurular programların kendi sayfalarından alınıyor.
İş'te Yapay Zeka
Yapay zeka araçlarını iş dünyasının kullandığı seviyede öğren, gerçek projelerde uygula.
- Kimler başvurabilir:
- 15-29 yaş arası, İstanbul'da yaşayan gençler; ön bilgi gerekmiyor
- Format:
- 12 aylık hibrit program: online modüller + yüz yüze etkinlikler
- Online yapay zeka staj simülasyonu ve haftalık canlı mentor buluşmaları
- Akıllı şehirler, fintech, sağlık ve sürdürülebilirlik temalı 48 saatlik hackathon ve ideathonlar
- CV, LinkedIn ve mülakat atölyeleri; şirket ziyaretleri ve kariyer fuarı
- Program sonunda sertifika, seçilen projelere Teknopark Esenler'de kuluçka desteği
GameUP Türkiye
Oyun geliştirmeyi sıfırdan öğren, uluslararası geçerli dijital sertifikayla bitir.
- Kimler başvurabilir:
- 14-35 yaş arası, Türkiye'de yaşayan lise ve üniversite öğrencileri ile yeni mezunlar; ön bilgi gerekmiyor
- Format:
- Ağırlıklı olarak online yürütülen program
- Canlı webinarlar ve temel oyun geliştirme eğitimleri
- Uygulamalı bootcamp ve hackathon
- Sektör mentorluğu ve girişimcilik eğitimi
- Uluslararası geçerli dijital sertifika
Mülakatta anlatacak gerçek bir projen olsun
Üretken Akademi'nin online staj modüllerinde NVIDIA, Türk Hava Yolları ve Enerjisa gibi şirketlerin gerçek senaryolarıyla çalış. Tamamladığın görevler, bir sonraki mülakatında STAR örneklerine dönüşsün.
- Oryantasyondan bitirme projesine gerçek şirket senaryolarından hazırlanan görevler
- Tamamen online ve esnek zamanlı ilerleyiş
- Modülü tamamladığında şirket onaylı sertifika
Staj mülakatına hazırlık: Hangi mülakat soruları öne çıkar?
Staj mülakatında öne çıkan mülakat soruları motivasyonuna, öğrenmeye açıklığına ve uygun olduğun tarihlere odaklanır; işverenler stajyer adayından genellikle uzun bir iş deneyimi beklemez. Bu yüzden neden bu alanı seçtiğini, okulda ve okul dışında neler yaptığını ve staj dönemin boyunca nasıl düzenli çalışacağını anlatmaya hazır olmalısın.
| Konu | İş mülakatı | Staj mülakatı |
|---|---|---|
| Deneyim beklentisi | Önceki işler ve bu işlerde elde edilen sonuçlar | Ders projeleri, kulüp çalışmaları, gönüllülük ve online staj modülleri gibi kanıtlar |
| Öne çıkan sorular | Uzmanlık, sorumluluk ve sonuç odaklı | Motivasyon, öğrenme isteği ve alana ilgi odaklı |
| Uygunluk | İşe başlama tarihi | Staj tarihleri, haftalık uygun günler ve okul takvimi |
| Belgeler | Diploma, referans ve işe giriş evrakları | Zorunlu stajsa okulun istediği staj formları ve staj komisyonu onayı |
Farklar şirkete ve pozisyona göre değişebilir; tablo genel eğilimi özetler.
Staj mülakatında en çok neye bakılır?
- Motivasyon: Neden bu alanı ve bu şirketi seçtiğini somut nedenlerle anlat. Hangi alana yöneleceğinden emin değilsen önce kariyer testiyle ilgi alanlarını netleştir.
- Öğrenmeye açıklık: Bilmediğin bir konuyu nasıl öğrendiğine dair bir örnek hazırla; bu bir ders projesi, sertifika programı ya da kendi başına öğrendiğin bir araç olabilir.
- Uygun olduğun tarihler: Başlangıç ve bitiş tarihlerini, haftada kaç gün çalışabileceğini ve sınav dönemlerini önceden netleştir.
- Sorumluluk bilinci: Kulüp, gönüllülük ya da grup projelerinde üstlendiğin bir görevi nasıl zamanında tamamladığını anlat.
Zorunlu staj yapıyorsan nelere hazırlıklı olmalısın?
Zorunlu staj başvurularında staj tarihlerin, okulunun istediği staj süresi ve şirketin imzalaması gereken belgeler sorulabilir. Bölümünün staj yönergesini önceden okumak ve gerekli formları hazır bulundurmak süreci hızlandırır. Sigorta süreci ve zorunlu staj kuralları için staj sigortası ve staj ücreti rehberine göz at.
Online staj modülleri zorunlu stajın yerine geçer mi?
Bir online staj modülünün zorunlu staj olarak kabul edilip edilmeyeceğine üniversitenin staj komisyonu karar verir; bu yüzden bunu bölümüne danışmadan varsayma. Modülü tamamladığında ise mülakatta anlatabileceğin gerçek şirket görevlerin ve şirket onaylı bir sertifikan olur. Mevcut modülleri online staj modülleri sayfasında inceleyebilirsin.
Online mülakat ipuçları
Online mülakatta başarılı olmanın ilk koşulu, görüşmeden önce bağlantını, kameranı ve sesini test etmek ve sessiz, iyi aydınlatılmış bir ortam hazırlamaktır. Sorular yüz yüze mülakattan pek farklı değildir; ama teknik bir aksilik ilk izlenimi kolayca etkileyebilir.
- Bağlantı, kamera ve ses testi: İnternetini, kameranı ve mikrofonunu görüşmeden en az bir gün önce dene. Kulaklık kullanmak yankıyı azaltır.
- Platform linkini önceden dene: Zoom, Google Meet ya da Microsoft Teams bağlantısını önceden aç; gerekiyorsa uygulamayı indir, güncelle ve görünen adını düzelt.
- Sessiz ortam: Kapıyı kapat, telefon ve bilgisayar bildirimlerini sessize al, evdekilere görüşme saatini haber ver.
- Işık: Işık kaynağı arkanda değil önünde olsun. Pencereye ya da bir lambaya dönük oturmak görüntünü netleştirir.
- Göz teması: Konuşurken ekrandaki yüze değil kameraya bak. Kamerayı göz hizasına getirmek için dizüstü bilgisayarın altına birkaç kitap koyabilirsin.
- Not kullanımı: Anahtar kelimelerden oluşan kısa bir not işine yarar, ama cevapları ekrandan okuma; göz hareketlerin kolayca fark edilir.
- Arka plan ve görünüm: Sade bir arka plan seç ve yüz yüze görüşmedeki gibi özenli giyin.
- Bağlantı koparsa yedek plan: Görüşmeden önce insan kaynakları sorumlusunun telefon numarasını ya da e-posta adresini not al. Bağlantın koparsa hemen yeniden bağlanmayı dene; olmazsa kısa bir mesajla durumu bildir ve telefonundan mobil veriyle bağlanmaya hazır ol.
Kayıtlı video mülakatlarda ne değişir?
Bazı şirketler ilk aşamada canlı görüşme yerine, soruları ekranda görüp cevabını kaydettiğin video mülakatlar kullanır. Bu formatta her soru için genellikle sınırlı bir hazırlık ve cevap süresi olur. Varsa deneme sorusunu mutlaka çöz ve cevaplarını yine STAR yapısıyla kur.
Mülakatta yapılan yaygın hatalar
Mülakatta yapılan yaygın hataların çoğu hazırlık eksikliğinden kaynaklanır: şirketi araştırmamak, CV'ndeki maddeleri anlatamamak ve sorulara örneksiz, dağınık cevaplar vermek. Aşağıdaki hatalardan kaçınmak, seni iyi hazırlanmış bir aday olarak öne çıkarır.
- Şirketi araştırmadan görüşmeye girmek: “Bizim hakkımızda ne biliyorsun?” sorusunu genel cümlelerle geçiştirmek, ilgisiz olduğun izlenimini verir.
- CV'ndeki bir maddeyi açıklayamamak: CV'ne yazdığın her proje ve beceri sorulabilir. Anlatamayacağın ya da abarttığın bir maddeyi CV'nde tutma.
- Soruya doğrudan cevap vermemek: Uzun girişler yerine önce cevabı ver, sonra bir örnekle destekle.
- Örneksiz, genel cevaplar: “Takım çalışmasına yatkınım” demek yerine bunu gösteren bir olay anlat.
- Eski ekibin, hocaların ya da okulun hakkında olumsuz konuşmak: Bir eleştirin varsa yapıcı bir dille ve çözüm odaklı anlat.
- Kelimesi kelimesine ezber: Hazırlık, cümleleri ezberlemek değildir; ana noktaları hatırla, cümleleri o an doğal biçimde kur.
- Geç kalmak ya da teknik kontrolü son dakikaya bırakmak: Yüz yüze görüşmeye birkaç dakika erken git, online görüşmeye birkaç dakika önce bağlan.
- Sonunda soru sormamak: “Sormak istediğin bir şey var mı?” sorusuna “Hayır” demek, pozisyona olan ilgini sorgulatabilir.
Görüşmeden sonra kısa bir teşekkür e-postası göndermek ve sana verilen dönüş tarihini takip etmek de profesyonel bir izlenim bırakır.
Mülakatın sonunda sorabileceğin sorular
Mülakatın sonunda soru sormak pozisyonla gerçekten ilgilendiğini gösterir; işin içeriğini, ekibi ve süreci anlamana yardım eden sorular en iyi seçeneklerdir. Aşağıdaki beş sorudan ikisini ya da üçünü görüşmenin akışına göre seçebilirsin.
- “Bu pozisyonda sıradan bir hafta nasıl geçiyor?” İşin gerçek içeriğini ve günlük önceliklerini anlamanı sağlar.
- “İlk üç ayda bu rolde başarılı olmak sizin için ne anlama geliyor?” Beklentileri netleştirir ve baştan doğru hedefe odaklanmana yardım eder.
- “Ekip içinde geri bildirim nasıl veriliyor?” Nasıl bir çalışma kültürüne gireceğini ve gelişimini nasıl takip edebileceğini gösterir.
- “Daha önce bu pozisyonda çalışanlar hangi projelerde yer aldı?” Stajyer ya da yeni mezun olarak ne tür sorumluluklar alabileceğini öğrenirsin.
- “Süreçteki bir sonraki adım ne olacak?” Ne zaman dönüş bekleyebileceğini öğrenir, takibini buna göre planlarsın.
Hangi sorulardan kaçınmalısın?
Cevabı ilanda ya da şirketin sitesinde açıkça yazan sorular, hazırlıksız geldiğin izlenimini verir. Yan haklar ve izin gibi konuları ise genellikle teklif aşamasında konuşmak daha uygundur.
